Produttori di Manduria: Bậc Thầy Primitivo Từ Năm 1932

Ở miền Nam sâu thẳm của nước Ý, nơi vùng Puglia thu hẹp lại thành phần gót của "chiếc ủng" nước Ý, có một nhà rượu đã gắn bó gần một thế kỷ với một giống nho duy nhất. Produttori di Manduria không phải là một trang trại gia đình hay một château tư nhân — đây là một hợp tác xã, được xây dựng bởi những người trồng nho, dành cho những người trồng nho. Và câu chuyện của họ gắn liền không thể tách rời với sự trỗi dậy, suy tàn rồi hồi sinh của Primitivo di Manduria.

Ra Đời Từ Một Nhóm Người Trồng Nho "Giác Ngộ"

Câu chuyện của nhà rượu bắt đầu vào năm 1928, khi một nhóm nhỏ những người trồng nho địa phương có tầm nhìn xa đã tiếp quản một cơ sở cũ và thành lập "Federazione Vini" — một hiệp hội các nhà sản xuất. Bốn năm sau, vào ngày 9 tháng 7 năm 1932, tổ chức này chính thức hóa tư cách pháp nhân là một hợp tác xã, trở thành "Consorzio Produttori Vini" của vùng Manduria — mốc thời gian mà nhà rượu vẫn xem là năm thành lập, và cũng là lý do khẩu hiệu của họ mang nội dung "Bậc thầy Primitivo từ năm 1932".

Ý tưởng đằng sau việc này rất đơn giản nhưng có tầm ảnh hưởng sâu rộng: gom nho từ khắp vùng đất xung quanh về một cơ sở hiệu quả, được xây dựng chuyên biệt, có khả năng lên men và thương mại hóa chúng một cách bài bản. Đó chính là khởi đầu cho hành trình dài của Primitivo, từng bước chinh phục thị trường khắp nước Ý và cuối cùng là cả thế giới.

Sự Suy Tàn Và Hồi Sinh Của Primitivo di Manduria

Trong phần lớn lịch sử của mình, Primitivo di Manduria không được coi là một loại rượu vang có giá trị riêng biệt. Nó bị xem nhẹ, chỉ được dùng như một loại "rượu cải thiện" — nước cốt đậm màu, mạnh mẽ được vận chuyển lên phía Bắc để bổ trợ cho các nhãn hiệu Pháp và Bắc Ý danh giá hơn. Sau đó đến những năm tháng đen tối của vụ bê bối methanol tại Ý, càng khiến danh tiếng của vùng này thêm sứt mẻ.

Bước ngoặt đến vào khoảng giữa thập niên 1990, khi hợp tác xã đưa ra một quyết định thay đổi hướng đi mang tính then chốt: ngừng bán theo số lượng, và bắt đầu xây dựng giá trị trong từng chai rượu. Dựa trên nguyên tắc rằng rượu vang ngon vẫn được tạo nên từ chính vườn nho, hợp tác xã đã thu hẹp quy mô sản xuất và mời một chuyên gia nông học về làm việc sát cánh cùng các thành viên, đảm bảo nho luôn khỏe mạnh và đạt chất lượng vượt trội qua từng năm.

Một Hợp Tác Xã Của 400 Người Trồng Nho

Ngày nay, Produttori di Manduria canh tác trên khoảng 1.000 hecta vườn nho — trong đó khoảng một nửa vẫn được tạo tán theo kiểu truyền thống alberello (dạng bụi cây thấp) — và đại diện cho công sức của khoảng 400 người trồng nho thủ công nhỏ lẻ, những người duy nhất có quyền tự gọi mình là "Bậc thầy Primitivo".

Toàn bộ vườn nho của họ nằm gọn trong ranh giới vùng sản xuất Primitivo di Manduria DOC, và hơn một nửa diện tích trồng được dành cho chính giống nho bản địa Primitivo. Cùng với Negroamaro và các giống Malvasia, Primitivo chính là giống nho đã mang tên tuổi của nghề làm vang vùng Puglia — đặc biệt là Salento — đi khắp thế giới.

Truyền thống được kế thừa ấy nay song hành cùng một cách tiếp cận hiện đại, dựa trên nghiên cứu: hợp tác xã triển khai các dự án nghiên cứu cùng Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Ý (CNR) và Đại học Bari, đồng thời sở hữu đầy đủ các chứng nhận chất lượng và môi trường bao gồm ISO 9001, ISO 14001, ISO 18001 và IFS BRC — cùng với danh hiệu Doanh nghiệp Bền vững theo tiêu chuẩn E-QUALITAS kể từ năm 2018.

Không Chỉ Là Một Nhà Rượu

Có lẽ điều đáng nói nhất về Produttori di Manduria chính là nỗ lực họ đã bỏ ra để kể câu chuyện của Primitivo, chứ không chỉ đơn thuần làm ra rượu vang. Trong khu hầm rượu lâu đời nhất cùng các bể chứa ngầm dưới lòng đất, hợp tác xã đã xây dựng một bảo tàng ghi lại mối quan hệ ngàn năm giữa người dân Manduria và nghệ thuật làm vang. Từ năm 2003 đến 2019, họ còn xuất bản tạp chí Alceo Salentino, khám phá văn hóa rượu vang và vùng đất địa phương, thu hút được lượng độc giả đông đảo. Nhà rượu còn tổ chức các buổi hòa nhạc và sự kiện văn hóa ngay tại cơ sở của mình, và luôn mở cửa đón khách tham quan thông qua du lịch rượu vang.

Các Dòng Rượu Vang

Bộ sưu tập rượu vang trải rộng khắp những gì Puglia làm tốt nhất. Ở vị trí cao nhất là các dòng Primitivo di Manduria DOP Riserva — Sonetto và Elegia — cùng với các chai DOC như Memoria và Lirica, và dòng vang ngọt tự nhiên Madrigale (Primitivo di Manduria DOCG Dolce Naturale). Có Negroamaro trong Abatemasi và Neama, Salice Salentino Riserva trong Adora, vang hồng trong Aka và Garnet, vang trắng gồm Zìn (Fiano), Santa Gemma (Chardonnay) và Alice (Verdeca), vang sủi bọt theo phương pháp truyền thống trong Leggiadro Brut và Leggiadro Rosé, cùng dòng Salento IGT Primitivo mang phong cách đương đại hơn trong Electric Bee.

Gần một thế kỷ kể từ thỏa thuận hợp tác xã đầu tiên ấy, công thức về cơ bản vẫn không thay đổi: nho của Manduria, được quy tụ về một nơi, làm ra một cách bài bản, và cuối cùng được trao đúng cái tên mà chúng xứng đáng có được.